Te Karere

KO VITI TEI U ATU I TE URI’IA
Ara atu mei te 18,000 Viti I runga I te enua maata ko Niti Levu e Vanua Levu tei oki atu ki to ratou au ngutuare me kare ngai noo’anga I muri ake ka u atu ei ratou I tetai uri’ia maata. Kua akamata atu oki ratou I te rave I te au angaanga tama I to ratou au ngutuare. I te tuatau oki o teia uri’ia kua tomo atu ratou ki roto I tetai matangi ririnui e te u’a pakari mei tetai ono ora aite tona turituri ki tetai pairere mama’ata. Mei te 73 au ngutuare tei takinokino iatu e teia uri’ia nei I Vanua Levu e te akakite nei te nuti a te ratio e te riro nei te uri’ia Thomas I te takino atu I te tu’anga enua Lau ma tona au enua rikiriki, e te matakite nei ratou penei e au tangata tetai tei mate atu I te mea e kino tikai te turanga o teia uri’ia. Ara atu oki mei te 7 metera te teitei I te au ngaru akaki tei u atu ki runga I a Vanua Levu.
Kua tae katoa atu oki te pairere o te vae’au Nuti Reni ki teia nga enua no te akara matatio rai I te kino ta teia uri’ia I rave.
TE TUATUA A TE MINITA O TE MONI NO TE ANGAANGA AKAMEITAKI I TE TURANGA O AITUTAKI MEI TE URI’IA
Te akakite nei te Minita o te Moni a Wilkie Rasmussen e kare tona vaerua e piri ana e I te tuatua I te marie I te porokaramu akameitaki a te Kavamani no Aitutaki. I teia epetoma I topa mei te 3.8 mirioni tara ta te Kavamani Nuti Reni I akapapu mai no te tauturu I te akameitaki I a Aitutaki. I te tuatau oki I u ei a Aitutaki i te uri’ia ara atu mei te 80% o tte au ngtuare tai takinokino’ia. Kua akakite oki te Minita a Wilkie na runga I te Ratio Nuti Reni e ko te tauturu ta te Kavamani Nuti Reni I oronga mai no te tauturu kua manga poto rai tei reira I ta te Kavamani e umuumu nei kia meitaki akaou aAitutaki inara, te vai nei oki tetai vaerua tauturu mei roto mai I te taokotai’anga Habitat Nuti Reni ta te au ruru Minita ka akarakara atu I roto I ta ratou uipaanga a teia nga ra.
Kua teatea rai oki teia taokotai’anga e ka rauka ia ratou I te akatu akaou I te au ngutuare o te tangata e ko te akapou’anga moni e $12,000 I te ngutuare okotai; e apa teia numero moni I ta te Kavamani e manakonako nei.
Kua akakite rai oki te Minita a Rasmussen e ka rauka ia ratou I te akamata I te akatu I te au ngutuare o te tangata I roto I te marama ko Tiunu. Te aere uatu nei rai oki te akaou’anga I te au ngutuare kare to ratou turanga I kino roa.
TE TURANGA MANAMANATA MEI KONEI ATU I TE OPATI O TE AKAVA
Te akakite nei te Opati Maata o te Akava e mei te 31 au manamanata tei ripoti ia mai ki to ratou Opati I teia epetoma I topa uake nei e rua I teia au manamanata te u o nga apinga akaoro.
E 5 au ngutuare tei tomo poiri iatu e ko tetai I teia ko te apii Te Uki Ou. Kua kei’a iatu oki tetai nenei e pera katoa te ruru niuniu kita akatangi. I teia epetoma katoa e 9 ia au tiamupeni tei akatumutumu ia ratou ki mua I te akava’anga no ta ratou angaanga taukore I rave mei te keia e te akaoro patikara motoka e e tiaporo ua a roto ia ratou – e kava!
TE TAOKOTAI’ANGA APINGA AKAORO MA TE TAU
Te akakite nei te Taokotai’anga apinga akaoro ma te Tau koia te Road safety Council e mei te 12 au u ki runga I to tatou mataara I teia nga marama e 12 I topa ake nei e te akaoki ua mai nei rai ratou I te tuatua e kia aa’o te tangata I to ratou au pare kumete me akaoro patikara e pera katoa te au ruru kiri I roto I te au motoka. I runga I te porokaramu Turama tei akaari iatu ki runga I te TV inapo kua kitena ia mai e kia rauka I te iti tangata I te tauvi I to ratou tu e ka akapeea ratou me inu kava e auraka e akaoro apinga akaoro ka meitaki I reira te basileia, e pera katoa oki te oronga I te tika’anga I tetai uatu kia akaoro ia ratou kit e ngutuare mei te au ngai pange kava.
Te vai nei oki I na Maara ei ta tona Opati auu akakitekite’anga na runga I te ratio, te nuti pepa e pera katoa te TV no te akamatakite uatu’anga ia tatou te iti tangata no runga I teia au manamanata ta tatou e kite nei. E porokaramu teia na tona Opati I na Maara I t apii uatu ia tatou e auraka e akaoro apinga akaoro me tei roto teia vaerua tupapaku iakoe
TE MIRE ‘ATU
Ko te Mire ‘Atu me kare te tarere imene o teia mataiti kua tavi akaou te tuatau e rave’iai e akakite nei tetai mata o te Tauranga Vananga. Ka rave’ia te Mire Atu I teia nei I t era 25 no Mati, e ka o atu ki roto I teia tarere’anga e 11 au tumutoa ‘atu imene. Ka piri katoa atu oki ki teia tarere’anga o teia mataiti te orometua a Eliu Eliu, koia tei autu I te Mire ‘Atu o teia mataiti I topa.

Herald Issue 463 10 June
- World famous activist assisting residents
- Budget will decide if residents prosecute Government over landfill
- Forestry project sucking Mangaia dry
- Budget 2010 – fiasco or disaster?