Te Putokotoko

Kia Orana I te aroa maata, te aroa ngao, te aroa nui, te aroa korereka, te aroa atupaka, te aroa wolo, te aroa polia o to tatou Atua, na roto I tana tamaiti ko Iesu Mesia.
Teia te irava, 2.Samuela 5:1, “E teia nei e ivi no toku nei ivi, e kiko no toku nei kiko,” paeopenga o te irava tai.
Te akarongo nei tatou i runga i te ratio, e pera te kite nei ki runga i te TV; te au manako no te tuatua I roto i te reo Kuki Airani Maori.
Kua manako au e penei e mea tau kia akamata au I teia porokoramu ko Te Putokotoko, i te tata i tetai au tuatua taito o to tatou au enua. Ei akamata i teia porokoramu ka akara tatou ki te tuatua no Tepaeru Ariki. E maata te au tataanga no teia tupuna vaine. Ka akara tatou i teia tataanga. Kua anau ia a Tepaeru Ariki i te mataiti 1795 ki Rarotonga nei e ko tona metua tane ko Rupe a Makea. Ko te rua o te vaine ko Mata Kavau. E tamaine aia na Kainuku (niece) Ariki o Takitumu.
Kua keia ia teia nga tamaine e Pilipa Kurunaki o te pai ko te Cumberland. Kua apaiia atu raua ki Aitutaki e kua opera ia ki roto i te tai e kua kau atu raua ki uta i te enua. Kia kitea ia raua e to Aitutaki kua apai ia atu raua kia Tamatoa Ariki, e kua uiui atu a Tamatoa i peea raua I tae mai ei ki Aitutaki. Kua akakite raua. Kua noo teia nga tamaine ariki e kua akaipoipo ki te tane Aitutaki.
Ko Tepaeru Ariki, kua noo aia ki te tane ko Pooana tetai ingoa o teia tangata. Ko Pouvananga ki Iva, e teina openga teia tangata no kainuku Tamoko Ariki o Takitumu. E rua nga tamariki a teia vaine ko Tepaeru Ariki na Pooana – Tamamua ko Rupe te rua ko Taiava e nga tamaroa teia.
I te ra 26 no Okotopa 1821 kua tae mai te Evangelia o Iesu Mesia kia tatou i te Kuki Airani nei, ki Aitutaki. Tei Aitutaki a Tepaeru Ariki, kua akaariu ia Tepaeru ki te Evangelia e kua anau akaou. Kua taui tona tu taito ki te tu ou mei ta Paulo i tata. 2 Korinetia 5:17, “Tei roto te tangata i te Mesia kua riro ei tangata ou kua ore te au mea taito, ina kua riro te au mea raua rai ei mea ou.”
Kua riro a Tepaeru Ariki i te akamaroiroi ia John William e Papehia kia apai ia mai te Evangelia ki Rarotonga nei. Kia aere mai te pai o te Evangelia I te kimi ia Rarotonga, kare e kitea ia no te maata o te kou. Kua tapae te pai Evangelia ki Atiu, i runga i te pai ko Tamatoa Ariki e te au mitinare e pera kia Tepaeru Ariki. Kua tae te pai Evangelia ki Atiu i te ra 19/07/1823. Kua ariki a Rongomatana ia John William, te au mitinare Tamatoa Ariki, Tepaeru Ariki e te au tangata tei aru i te pai Evangelia. Mei teia rae te tu, kua tae takere e rua nga vaka tangata ki te moana ko te akaroanga e inangaro tamaki e te kai tangata.
Kua tae atu a Rongomatane e tona vaka tangata kua tuaru ia teia nga vaka tangata kia oki ki uta. Kua noo a Rongomatane ki runga i te pai e tona au mataiapo no te uriuri tuatua no te Evangelia. E tangata kite pakari a Rongomatane e te irinaki ki tona au Atua e te ratou ikianga.
Kia Sabati kua pati a John Williams ia Rongomataneki te pure i runga i te pai e kua aere a Rongomatane i teia tuatau o te akoanga a John Wiliam I te karere ora ote Mesia I Ariki ei a Rongomatane i te evangelia.
Kua karanga katoa ia i roto i te tai au tataanga e no Rongomatane ekoko I teia Atuaou kua taee aia I te au mitinare n roto I te oronga anga I te to me kai te au manuiri I te to me mate ratou kare to ratou Atua I te Atua tika. Kua kai te au mitinare I te to e kua pou kare okotai tangata I mate. Kua taui te oraanga o Rongomatane e taua irinaki anga. Mei taua au Atua itoro ki te Atua o te rangi. A teia epetoma ki mua, ka akara tatou I tei tupu ki Nukuroa, Akatokamanava e Rarotonga.

By Reverend Ngarima George

Herald Issue 463 10 June
- World famous activist assisting residents
- Budget will decide if residents prosecute Government over landfill
- Forestry project sucking Mangaia dry
- Budget 2010 – fiasco or disaster?