Epetoma no te reo maori a te apii Tereora
E au tua teia na te tamariki apii Tereora i tata no te Nuti CITC e the Wattyl no te epetoma o te Reo Maori. Teia ta ratou au tua, te enua e te tamaiti nana i tata i te tua.

Aitutaki
Kua tae mai tetai pati’anga mei te apii tua ta’i i Vaitau no tetai tauturuanga i te akameitaki’anga I tetai au tuanga o te au are apii e tetai au pakau keke atu. Te ava ia nei tetai tauturu mei ko mai i te au tuakana, teina, tuaine, tungane tei aere ana ki te apii Vaitau I to ratou tuatau kia oake mai tetai au tauturu. Ka ariki ia tetai uatu rai tauturu mei tetai uatu rai Aitutaki te ka inangaro I te aere mai ki teia uipaanga e pera katoa tei inangaro I te oake mai I tetai tauturu tukeke no teia akakoroanga.
Ka raveia tetai uipanga a te Porua 27 o Tiurai 2010 I te 4.30 I te aiai ki ko i to tatou are nooanga i Avarua. Ka tere mai te Tama Akatereau (Chairman) o te apii Vaitau mei Aitutaki ki teia uipaanga no te akakitekite mai no te tumu atupaka o teia patipati anga tauturu.
Kua akamata ia te amani anga o te tuanga are toru e te a i teia epetoma i te Monire. Te rekareka nei te au ngutuare tangata e noo nei ki raro i te tapoareni e kua akamataia. Kua akaoti ere tetai au are i roto i te tuanga tai e te tuanga rua (categories 1 & 2) i Araura. Kua tae mai te au pakau amani are mei te rakau, vaangatini e tetai au pakau no te au are tei takinokino ia e te uriia PAT koia ko te tuanga 3 e te a (categories 3 & 4 ).
I teia taime nei kua rauka akaou te enua i te tanutanu I ta ratou uaorai manga, mei te manga raurau e te vai atura. Ko te au manga kare I ua ake koia oki ko te meika, vinita, vi e te vai atura. Te akarare nei I te aronga angai puaka I te eeu akari no te angai anga i ta ratou au manu e pera katoa tetai au ngutuare no amani manga.
Te tiaki nei rai te pupu tai(form 1) I tetai are apii no ratou kia akatu ia e te tiaki nei rai I te CITI i te akatu atu. Ko te tuanga o te apii Ra itu i Aitutaki, kare rai I papu ake no te akatu akaou anga.
Na Rikana Toroma I tata

Atiu
Turou tatou katoatoa. Tetai au nuti mei te enua mai I Enuamanu.
• Te akaouanga ote are pure
• Taokotaianga ote Mapu
• Patia ote Swine Flu
• Te aronga e tu nei note kavamani (Mema Paramani)
Te amui mai nei te iti tangata katoatoa ite enua anau note akaouanga Ia Ziona Tapu te are pure ote akonoanga CICC. Kua riro te vaianga o teia are pure ei mea akamaaraanga ia ratou tei moe, tei roiroi ana ki runga ite tuatau I akatu mua ia ei. I teianei te patia mai nei te punu, e te vaitata katoa nei te au poupou nunui ite pou ite kiriti. Kua vavai katoa ia a roto koia oki te taua ete atarau ote are pure. Kare e angaanga ana ite Manakai ete Tapati kua marama ua tatou e no te Atua teia au ra. Nate au tapere e angai nei ite aronga angaanga. Kua riro katoa te ngakau taokotai o nga akonoanga I runga ite enua ite tauturu I teia angaanga. Kua neke I reira te pureanga ki roto ite Are Apii Tapati (Ebenezera).
Te au Mapu o Enuamanu te rave mai nei I tetai tarekarekaanga tipoti tueporo tarape. E rave ia ana te reira ite au Varaire katoatoa. Te kitea ia nei te taokotai anga ote mapu I te enua anauanga.
Kua riro katoa teia tuatau ite Patia note Swine Flu. Kua na roto te au neti ite au oire katoatoa note paruru atu ito tatou iti tangata no tai mai I teia maki rikarika.
Ketuketu nei te enua tangata no taua mea rai ote porotiki. Kare ra te reira I riro ite akatakake I to tatou iti tangata. Manganui te ka oro ite oroanga okotai ra ka mou ite korona.

Mangaia
I runga i te enua o Mangaia ra 11 no Tiurai i te ora varu i te popongi kua akari ia mai te ‘Total Solar Eclipse’. Kua tae mai i runga i te akau o Mangaia mei te 200 i te 350 turoto no teia akakoroanga manea. Kua tairiia i te 3 miniti te roa i teia eclipse. I te varaire ra 9 no turai kua akarere atu te Air Rarotonga e 12 pairere i te enua ko Mangaia no te tari atu i te turoto i te kakaro i teia eclipse. I roto i teia au patete nei e au tangata taieni, e au tiapani, e pera te au ona mirioni tei tae atu na runga i teia pairere. Kua arikiriki ia mai ratou ete ititangata Mangaia i to ratou tae atuanga. Kua taokotai te ititangata Mangaia i te arikiriki anga ia ratou kua noo aere te au manuiri I roto I te are uipaanga, te otera, e pera te apii.
Kua riro rai nate au ititangata i roto i te au oire e angai i ta ratou au manuiri kua tamataora te tamariki apii i ta ratou au manuiri na roto i tetai Island Night tei rave ia i roto i te hall Numangatini. Kua topiri katoa iatu i roto i teia Island Night te paraiminita Hon. Jim Marurai tei tere katoa atu no te eclipse.
Kua mataora tikai te au manuiri i te arikiriki anga ate ititangata Mangaia ia ratou. Kua oki atu ratou i to ratou enua ngangaao mate au nuti ou i ta ratou i kite i runga ia Mangaia. I te popongi tapati ra 11, kua ki te ngai akatoanga pairere i te tangata tei aere atu no te kakaro i te eclipse. Kua tapokipoki ia ra oki te rangi e te au tumu rangi i te akamataanga kua riro teia ei manamanata i tetai au papaki tei tere mai no te pa enua ngangao. Inara, ku pati te rua meneti e kua atea mai i te au tumu rangi kua kitena mai reira te ra e te marama. E kua mataora e kua rekareka te au tangata tei kakaro mai nei i teia akakoroanga. Irinaki katoa matou e, kua paunaia te tuatau o teia au turoto i te teretereanga a tu ki Mangaia.
Noatu ra tei reira ko tetai papaki kua karanga mai ratou e noatu e are i kitena meitaki ia ko te aroa o te ititangata Mangaia kare e rauka ia ratou i te pau no te ngao i ta ratou apinga aronga i oke i te tuatau poto o ratou i reira.
Gretta Lazaro & Boaza Atetu

Manihiki
Kua ravehia te fafainga Matematika, tipoti e te hupahupa a te au tamariki apii o te henua Manihiki to Tukao e Tauhunu i teia epetoma i topa. Kua piri katoa mai te apii no te henua Tapuahua. Kua teretere atu te apii e te henua tangata o Tapuahua na runga i te moana ki Manihiki i te Monite ra 19 o Tiurai no te fafainga a te au tamariki. Kua noho te henua tangata no Tapuahua mai ki Tauhunu. Kua ravehia te au angaanga katoatoa i Tauhunu inara te fafainga hupahupa kua ravehia ki Tukao.
Kua ravehia te akatuerahanga o te angaanga i te fora 3 i te aiai i te Ruirua i topa ake nei ( ra 20 o Tiurai), kua na muri atu te fafainga Matematika. Kua fafainga te au tamariki i roto i to ratou au pupu i te apii. Kua peke te re tahi kite tamariki apii no Tapuahua, ko te Apii Tukao te re rua, e ko te Apii Ruamanu te re openga.
I te taonga ko te fafainga tipoti tei ravehia, koia te teneti e te pate poro. I mua ake i akamataia ai te tarekareka tipoti kua rave ia te fafainga mati tei fuifui mai ite au tamariki apii no te akangateitei ite au pupu te ka horo atu no te re. Kua timata pakari te au tamariki kia autu to ratou pupu inara e okotahi rai ka autu. Te tuanga ote mati kua peke te re tahi kite Apii Tukao, te re rua kite Apii Ruamanu e te re openga kite Apii Tapuahua. Kua timati pakari te au tamariki Apii Ruamanu kia peke ia ratou i te re tahi kua autu rai ratou, ko te Apii Tukao te re rua e ko te Apii Tapuahua te re openga.
Paraparau ra 22 o Tiurai ko te po teia i akahukahuka ai te au tamaine e te au tamaroa i to ratou au poheo e to ratou au vaevae i runga i te tahua o te Tukao CMC. Kua rave ia te tapirianga i muri ake ite tukuanga re hupahupa. Kua haere mai te henua tangata Manihiki i te titiroanga e te fuifui i te akararangi’anga i ta ratou au tamariki. Kua fakatatara te au tamariki apii o te au tuteru apii i ta ratou au re.
I te papanianga ite au angaanga katoatoa kua raveia tetahi pikini i runga i na motu.
Kia Hua Kia Tata kia maharahara I te puta I akamouia ai to tahuatanga.
Josephine Mareko
Ngametua Maea

Mitiaro
Ki runga I te enua ko Nukuroa, kua raveia atu te 80 anga mataiti o Mama Tutai ki roto I te oire ko Atai I ko I te ngutuare o tana tamaiti ko Ngarouru Tou.
I teia epetoma I topa kua tu mai te maroro e toru ra. Kua akamata I te Sabati e tae mai ki te Pure. Me tu te maroro I te ra Sabati ka akatika te au ravakai I te taei I te maroro. Me rauka mai te maroro ka aere mai te au mama kare e tane ka koi I ta ratou tuanga. Ko te toe ka aere te reira kit e au ravakai.
Na: Michael Murare

Tongareva
Nusi no te hapii TONGAREVA atu nei
Te riro nei te computer masini uira ei tauturu ite tamariki i te hapii i Omoka i teia tuatau i raro ake i te tauturu a te puapii maata Mr Tyronne no runga i te hapii anga ia ratou ki runga i teia au masini uira. teia te uki tamariki e taangaanga nei i teia au masini mei te hitu matahiti ki te tahi ngahuru ma ono mataiti e pera katoa e te hapii katoa hia nei te mapu e tetai au aronga pakari tei hinangaro kia kite ratou ite taangaanga i teia au masini no teau ra ki mua.Kua riro katoa teia e tauturu i tetai au aronga angaanga o te kavamani ikonei Te so atu nei matou te au metua ete iti tangata Tongareva i te reo akameitaki kite puapii maata no tana tauturu e pera katoa ki te Tipatimani ote hapii.
Te ono momo atu nei matou ki mua e me oti mai te Hare Hapii hou i te hamani hia mai ka riro te reira ei aka poria atu i te marama o te kite o ta matou hanau tamariki no runga i teia au masini e ta angaanga hia nei.e kia rauka i ratou tetai au turanga teitei.
Kia manuia
Agatha Maretapu.

Mauke
Te akateretere ikianga o te metua paramani o Mauke te tata nei te reira, I rotopu ia Tai Tura, te mata o te Kuki Airani Pati, Hugh Graham te mata o te Temokaratiki Pati.
Ko te araara e ano aere nei a rotopu I te ititangata o Akatokamanava koia oki, kua papu ia ratou to ratou manakoanga ko Tura te ka tu mai ei mema paramani no te enua. Ko te tumu nui o teia akamanakonakoanga koia oki kua kite piapa u ate tangata te turanga e te tu o Tura I runga I te enua. Kareka ra a Graham kua tu poto ua tona tainme no te akaarianga I tona tu, e tona turanga no te enua. Inara noatu I te reira, kua akaari mai aia I tana umuumuanga I te mata ia Akatokamanava na roto I te tauturuanga I te tamaki anga kia akamanaia te angaanga’anga o te vai.
I te mataiti 2009 I roto I te marama o Okotopa, kua akamata ia atu te angaanga o te vai I runga I te enua ko Akatokamanava. Kua akapapu ia mai oki e, te vaitata atu nei te reira kite openga. Kua oti a roto I te oire I te tamoumou I te au paipa oku o te vai, I teia nei, tei Tepari-a-anga ratou e angaanga nei kia tukati atu teia au paipa vai ki Uriaata te ngai I akamata mai ei.
No te mea kare te au pa enua rikiriki no vao mai ia Rarotonga e aere mai ki konei no te akaepaepaanga I te tuatau o te Maire Maeva Nui, kua uriuri te iti tangata o Mauke e te au akaare e ka akatupu ratou tetai akaariaarianga. Koia oki “Maine Akatoka. Ko te akateretereanga o teia angaanga koia oki ka iki ia mai tetai au tamariki tamaine purotu no roto mai I te au oire, a Kimiagatau, Oiretumu, e te tapere o Areora. E maata katoa oki te tai no roto mai I te tua o te apii, Admi, mayor e te vai atura. Ka akatupuia teia a te ra 4 o Aukute.
A teia Maana ra 24 o Tiurai ka rave ia atu tetai akaipoipo I rotopu ia Teau-Tureki-Ariki te ariki o Ngati Teakatauira e Kura Guinea. Te tuatau e tupu ei teia akakoroanga ka riro mai aia e tao te toru o te vaine a Teau-Turaki Ariki. E tangitangi’anga nuti katoa aki tetai e, ka rere aere tetai au aronga angaanga o Air Rarotonga ki Mauke no teia akakoroanga, e ka noonoo roa atu ratou ki reira, e a te Moite ra 26 e oki mai ei.
Na: Benedicta Matapo
Terai Tereau Boaza I tata

Pukapuka
I te wi matawiti, me oti a talekaleka tipoti, koa wakamata te Vananga, ko te oile akatele ina te kavekake o te matawiti ia, kona lai ka wakaopenga ina te vananga.
Ko te oile lai ka tukua na tule o te kavekave: Te ola akamata, ola akaoti, ma te wolo o te poti ka wo yi ika, ma na toe tule atu:
1. Rauwi ina te moana – ka tuku ina e lua ayo e ye wakatika ina te wi tane e te wo ki tai. E vaia teateamamao no latou e te penapena.
2. Te po mua ka wo te wi tane ki te konga e tai lulu ai, ke viviki ai ta latou wonga ki tai.
3. E lua ayo o te kavekave, ka uyu te wi tane i te ola lima i te vave ao, niniko mai i te ola ono i te awiawi po.
4. Na ika e akatika yau ka tale ina ko te kakai, paala, atu, kamai, wono, akula, ma te wonu. Wonu – i te vaia me maua te wonu na tale ina e limangaulu ki te anele ika ia, i te taime nei la, ka tale ina wua e tai ika ia.
5. Te tu o te poti: E Takayeu te toe, e Pakeke te toe.
Te takayeu – ko te poti takitaki, teletele mamao mai te akau. Koi te oile akatele o te kavekave te tika pe ka wo e lima me kole ono poti, e ye akatika te tele.
Te pakeke – ko yi wua iana i tawa o te akau, me kole e tayi wua konga. Ko ye akatika ina e te wo takitaki. Te wolo o te poti ko ye alaia koi te toka wolo wua o te poti.
6. Ke oti te ayo mua, ko na kumiti tipoti ka tale ina na ika na maua o te ayo ia. Peia i te lua o te ayo, wakatai i leila te tale ika o lua ayo, na papu lai, i leila koai te oile na le i te kavekave.
Ko te le o te talekaleka kavekave o te matawiti nei, lua mano ma ngaua, na peke kit e oile kotipolo (Loto.)
Benjamin Williams.

Rakahanga
I te Monite I topa ake nei, kua roro atu na pupu tamariki Apii o Rakahanga ki Manihiki Henua, I te fafainga atu ki te Apii Ruamanu (Tauhunu School) e te Apii Tukao (Tukao School) no te tarere matematika (math quiz) tipoti tati e te fa fainga hupahupa.
2. I te Ruirua kua raveia te tarekareka tipoti tati, kua autu te tamariki Apii Ruamanu ina tipoti tahi. I te Taonga kua rave te tarere Matematiki e kua peke te re tahi ki te Tamariki Apii Rakahanga, te re rua kite tamariki Apii Tukao e te re teru kua peke atu ki na tamariki Apii o Ruamanu.
3. I teia po Parauparau ko te po teia e fakatara ai na tamaine ena ropa o Rakahanga e Manihiki I te hupahupa io ratou poheo e to ratou au vaevae.
Munokoatini Narayan

Headlines : Times 290 02 March 2009
- Lucky $1,000 winner
- Century old palm trees and the French connection
- Koutu Nui takes part in Raui meeting in Moorea
- WOM Award Dinner for Ake Hosea-Winterflood
- Island of Atiu to host Koutu Nui AGM in June 2009